W. Llewelyn Williams

Gwilym a Benni Bach

"Odi lesu Grist ddim yn folon gneud beth i ni am iddo neud?" gofynnai Benni.

"O odi, gwlei," atebai Gwilym gan synfyfyrio.

"Wel, pam odd e'n gellwn i ni lychu'n dillad?" meddai Benni.

Ni ddaeth atebiad Gwilym ar unwaith. Ar ôl eiliad neu ddwy o betruster,

"Benni Bach?" meddai. "Mi agores i'n llyged wrth weddïo."

Ar ôl bod i ffwrdd am nifer o yn astudio, mae meddyg ifanc yn dychwelyd adref i'w fro enedigol yn Nyffryn Tywi ac yn cwrdd am y tro cyntaf â'i ddau nai ifanc, Gwilym a Benni-Benni Bach, i ddefnyddio enw pawb amdano.

Cawn bortread hoffus a llawn o'r ddau fachgen wrth i ni eu dilyn yn tyfu, chwarae, breuddwydio, mynd i'r ysgol, ymweld ag Abertawe: thrwyddynt hefyd cawn bortread o lencyndod yng nghefn gwlad Sir Gaerfyrddin yn ystod chwarter olaf y bedwaredd ganrif ar bymtheg, ac yn enwedig ei thafodiaith.

Yn wleidydd, newyddiadurwr, cyfreithiwr a hanesydd amatur, William Llewelyn Williams hefyd oedd ymhlith y nofelwyr Cymraeg cyntaf o Dde Cymru. Ef oedd yr Aelod Seneddol dros Gaerfyrddin o 1906 i 1918.