Monografia po?wi?cona jest kompleksowej analizie metod wyznaczania twardo?ci metali i stopów, ze szczególnym uwzgl?dnieniem twardo?ci obj?to?ciowej podczas nanoindentacji stali wgl?bnikiem sferosto?kowym. W artykule szczególowo omówiono metody Brinella, Vickersa, Rockwella i twardo?ci obj?to?ciowej, a tak?e cechy twardo?ci skorygowanej i nieskorygowanej. Przedstawiono nowe podej?cia do obliczania twardo?ci obj?to?ciowej w zakresie nano i mikro, a tak?e urz?dzenie pomiarowe i autorski program do przetwarzania wyników. Cz??c eksperymentalna zawiera wykresy wgl?bie? próbek stali o ró?nych poziomach twardo?ci oraz wyniki oblicze? twardo?ci obj?to?ciowej. Wyznaczono parametry ilo?ciowe efektu wielko?ci wgl?bienia (ISE) wraz ze wzrostem obci??enia podczas wgl?biania w zakresie nano- i mikro- oraz zarejestrowano znaczny nadmiar twardo?ci odzyskanej w stosunku do twardo?ci nieodzyskanej - do 57%. Wnioski przedstawione w monografii maj? praktyczne znaczenie dla oceny wla?ciwo?ci mechanicznych materialów, zwlaszcza w dziedzinie nanotechnologii i in?ynierii.