Podr?cznik ten opisuje analiz? opó?nie? typu end-to-end w bezprzewodowych sieciach czujników wykorzystuj?cych protokoly routingu wielo?cie?kowego. Analiza opó?nienia od pocz?tku do ko?ca odnosi si? do calkowitego czasu potrzebnego na przeslanie pojedynczego pakietu przez siec od ?ródla do miejsca docelowego. Jest to jedna z najwa?niejszych i najbardziej fundamentalnych kwestii dla bezprzewodowych sieci czujników. Nowatorski protokól routingu wielo?cie?kowego oparty na algorytmie optymalizacji kolonii mrówek (ACO) zostal wyja?niony za pomoc? odpowiedniego algorytmu i przykladów. MRP poprawia wydajno?c agregacji danych, zmniejszaj?c w ten sposób zu?ycie energii. Ulepszony algorytm ACO mo?e byc wykorzystywany do wyszukiwania optymalnych i suboptymalnych ?cie?ek w oparciu o wiele wska?ników, co pozwala zrównowa?yc zu?ycie energii mi?dzy w?zlami. Ponadto przedstawiono funkcj? równowa?enia obci??enia, która pozwala dynamicznie wybierac jedn? ?cie?k? do przesylania danych. Podr?cznik ten obejmuje podstawy, techniki routingu wielo?cie?kowego oraz analiz? opó?nienia ko?cowego w sieciach WSN i b?dzie bardzo przydatny dla studentów i naukowców zainteresowanych dziedzin? bada? nad bezprzewodowymi sieciami czujników.