W panoramie XX-wiecznej fizyki i filozofii David Bohm wylania si? jako czolowa postac, zdolna do przekraczania granic mi?dzy nauk? a duchowo?ci?. Jego idee dotycz?ce ukrytego porz?dku i holografii nie tylko wplyn?ly na dziedzin? fizyki kwantowej, ale tak?e otworzyly nowe drogi dla wspólczesnej my?li filozoficznej.
Bohm urodzil si? w 1917 roku w Wilkes-Barre w Pensylwanii, w rodzinie ?ydowskiego pochodzenia. Dorastaj?c w czasach naznaczonych globalnymi konfliktami i politycznymi zawirowaniami - pomy?l o Wielkim Kryzysie i II wojnie ?wiatowej - mlody Bohm rozwin?l nienasycon? ciekawo?c otaczaj?cego go ?wiata. Uzyskal tytul doktora pod kierunkiem Roberta Oppenheimera na Uniwersytecie Berkeley.
Rewolucja naukowa, która charakteryzowala fizyk? kwantow? w latach trzydziestych i czterdziestych XX wieku, przyniosla rozkwit teorii podwa?aj?cych ludzk? intuicj?. Jednak podczas gdy wielu fizyków po?wi?cilo si? skomplikowanym strukturom matematycznym, Bohm skupil si? na prostej, ale gl?bokiej idei: "ukrytego porz?dku". W przeciwie?stwie do "jawnego porz?dku", który reprezentuje oczywist?, obserwowaln? rzeczywisto?c, ukryty porz?dek odnosi si? do gl?bszego poziomu rzeczywisto?ci, rodzaju podstawowego porz?dku, który l?czy wszystko, co istnieje.
Idea ta jest podobna do staro?ytnych koncepcji znalezionych w tradycjach filozoficznych i duchowych, takich jak Tao taoizmu lub Advaita Vedanta hinduizmu, sugeruj?c rodzaj fundamentalnej jedno?ci mi?dzy wszystkimi rzeczami. Bohm argumentowal, ?e nasze postrzeganie rzeczywisto?ci jest ograniczone i ?e nauka powinna d??yc do zbadania ukrytych wymiarów, aby osi?gn?c pelniejsze zrozumienie wszech?wiata.
Bohm nie tylko opracowywal teorie naukowe; jego pragnienie otwartego i szczerego dialogu doprowadzilo go do wspólpracy z takimi postaciami jak filozof Jiddu Krishnamurti, z którym prowadzil dlug? i owocn? wymian? intelektualn?.
Jedno z najbardziej pami?tnych zda? Bohma pozostaje:
"Nasz pogl?d na ?wiat jest zaklócony przez fragmentacj? mi?dzy rzeczami i mi?dzy nami a tym, co obserwujemy".
To stwierdzenie doskonale podsumowuje jego przekonanie, ?e aby naprawd? zrozumiec rzeczywisto?c, konieczne jest przyj?cie podej?cia integracyjnego i holistycznego.
Chocia? Bohm byl gl?boko zakorzeniony w nauce, jego wizja wykraczala daleko poza granice laboratorium. W "The Wholeness and the Implicate Order", jednej z jego najslynniejszych prac, opublikowanej po raz pierwszy w 1980 roku, Bohm przedstawil swoje pomysly na temat porz?dku implicytnego i natury rzeczywisto?ci. W ksi??ce pisze:
"Hologram jest przykladem tego, jak ka?da cz??c zawiera w sobie calo?c. Ka?da informacja jest zawarta w ka?dej cz??ci, a cz??ci zale?? od siebie nawzajem".
?ycie i praca Davida Bohma zach?caj? nas do odkrywania nie tylko praw fizyki, ale tak?e gl?bszych powi?za? mi?dzy nauk?, filozofi? i duchowo?ci?.
W ten sposób mo?na podsumowac "epigraficzne" definicje jego ludzkiej podró?y:
My?liciel ponad granicami: Bohm badal to, co le?alo poza przyj?tymi granicami nauki, wkraczaj?c w sfer? filozofii i metafizyki.
Fizyk calo?ci: Wierzyl w holistyczne spojrzenie na wszech?wiat, w którym wszystko jest ze sob? powi?zane, co zostalo wyra?one w jego teorii ukrytego porz?dku.
Buntownik nauki: Jego idee, cz?sto sprzeczne z dominuj?cym my?leniem jego czasów, odzwierciedlaly niezale?nego i innowacyjnego ducha.
Poszukiwacz fundamentalnej jedno?ci: Bohm d??yl do odkrycia ukrytej jedno?ci, która le?y u podstaw ?wiata zjawiskowego.
Pionier dialogu i nowego humanizmu: nie tylko jako naukowiec, Bohm promowal "dialog Bohma" jako metod? pokonywania barier komunikacyjnych i fragmentarycznego my?lenia.
Te krótkie definicje stanowi? syntez? jego intelektualnego i ludzkiego charakteru, wyró?niaj?cego si? ci