Th?o Tr??ng: N?m 1973, thi hành hi?p ??nh ng?ng b?n ký ? Paris, trong l?n trao tr? tù binh l?n 2 t?i Hà n?i, C?c An ninh ?ã tho? thu?n v?i Phái ?oàn VNCH trong ban liên h?p 4 bên ?? c? 1 s? quan c?a C?c ?i trong phái ?oàn ?ó. T??ng C?c tr??ng C?c An ninh ?ã c? tôi làm nhi?m v? ?ó. Ông ?ã g?p riêng tôi và nói tôi ph?i nhân c? h?i này nhìn t?n n?i, nghe t?n tai "bên trong" ch? ?? c?ng s?n mi?n B?c.

T? tr??c ??n gi? tôi ch? nghiên c?u ??i ph??ng qua tài li?u và qua nh?ng bu?i làm vi?c v?i các cán b? cs b? b?t làm tù binh, nay ông mu?n tôi ra t?n n?i ngoài ?y ?? nhìn t?i ch? xã h?i ?ó. Tôi bay ra Hà N?i cùng Phái ?oàn 4 bên và ?y h?i qu?c t? 4 n??c. Tôi ? khách s?n Hòa Bình (tên c? tr??c 1954 là Splandite Hotel) chính quy?n ?ãi ?n c?m g?o Tám th?m v?i giò ch?, ??a ?i tham quan thành ph? và g?i tôi là... ngài. (L?n th? hai, n?m 1976, ra ngoài B?c làm tù binh tôi b? kêu là... th?ng ng?y).

Tôi th?m nhà giam H?a lò (n?i giam gi? cu?i cùng, chi?u theo qui ??nh c?a b?n hi?p ??nh, nh?ng tù binh M? s? th?). ? sân bay Gia Lâm tôi ch?ng ki?n Hà N?i trao cho phái ?oàn M? 43 tù binh trong ?ó có m?t ??i tá và m?t viên ch?c ngo?i giao ??c.

M?t s? quan Hà N?i ??a t?ng tôi m?t gói sách, nói hôm tr??c có s? quan mi?n Nam ??a t?ng quy?n Mùa Hè ?? L?a c?a nhà v?n Phan Nh?t Nam, nay h? t?ng l?i. Tôi c?i dây chu?i bu?c th?y có quy?n th? v?n Nguy?n ?ình Chi?u và m?t t?p nh?c. T?p nh?c g?m toàn nh?ng bài hát ca t?ng ông H? Chí Minh. Quy?n sách biên kh?o v?n h?c có nh?ng th? v?n c?a c? Nguy?n ?ình Chi?u nh?ng vào ??u sách là m?t bài dài nói th? c?a c? ch?ng ngo?i xâm và ??a c? vào chi?n tuy?n ch?ng M? c?u n??c.

Hôm sau nh?t báo ? Saigòn ?i tin l?n trang nh?t "Cu?c trao ??i v?n hóa ??u tiên gi?a hai mi?n Nam B?c VN, qua hai nhà v?n". Tôi ?ã ch?p nhi?u ?nh và ph?i vi?t m?t b?n nghiên c?u v? c?ng s?n VN. Tôi c?ng ?ã vi?t quy?n tùy bút "Hà N?i, N?i Giam Gi? Cu?i Cùng". Sách do ??i Ngã xu?t b?n. N?i dung quy?n sách tôi ghi l?i chuy?n ?i và suy ngh? c?a tôi v? hòa bình VN. Tôi ?ã nh?n ??nh r?ng "Hà N?i, n?i giam gi? cu?i cùng nh?ng tù binh M? và còn là n?i giam gi? cu?i cùng nh?ng gì n?a c?a dân t?c, quy?n t? do dân ch?, vi?c th?ng nh?t ??t n??c?"